W hodowli zwierząt inwentarskich, w czasie karmienia, dojenia i zabiegów higienicznych często dochodzi do uderzeń, przygnieceń i pogryzień przez zwierzęta, a nawet stratowania ludzi. Podczas obsługi zwierząt odnotowywane są również upadki osób na korytarzach zanieczyszczonych karmą lub odchodami, a także uderzenia i przygniecenia przez urządzenia służące do przygotowywania karmy oraz inne przedmioty.

Przyczyny wypadków

Z danych KRUS wynika, że rocznie wiele osób doznaje urazu podczas pracy ze zwierzętami, a kilka z nich traci życie. Zwróćmy uwagę na najczęstsze przyczyny niebezpiecznych zdarzeń, do których możemy zaliczyć:

• reakcje zwierząt na nieznane bodźce i otoczenie, np. podejście do zwierząt bez uprzedzenia, nagła reakcja zwierzęcia na hałas, ból czy strach,
• narowistość i agresja zwierząt,
• nieodpowiednie warunki bytowania, np. nadmierne zagęszczenie, brak dostępu do wody, paszy czy wybiegów,
• nieprzystosowanie infrastruktury do profilu produkcji i obsady zwierząt, brak korytarzy paszowych, ogrodzeń lub ogólna ciasnota,
• nieprawidłowe metody poskramiania,
• wady konstrukcyjne budynków, jak np. niezabezpieczone otwory zrzutowe, studzienki czy kanały gnojowe.

Pamiętajmy, że odpowiednie traktowanie zwierząt inwentarskich jest uregulowane prawnie. Powinno być podyktowane zarówno względami etycznymi jak i praktycznymi. Zwierzęta poddane w mniejszym stopniu czynnikom stresogennym są zdrowsze i bardziej wydajne, a ich obsługa jest łatwiejsza i bardziej bezpieczna.

Zapobieganie wypadkom

Podstawową zasadą zapobiegania wypadkom przy pracy ze zwierzętami inwentarskimi, to zasada ograniczonego zaufania do zwierzęcia, łącznie ze wzmożoną uwagą i koncentracją podczas wykonywania nawet najprostszych czynności. Warto wykształcić w sobie umiejętność odczytywania reakcji zwierząt na różne bodźce. Pozwoli to nam na przewidywanie ich zachowań w konkretnych sytuacjach. Ważne jest, by od pierwszych miesięcy życia, zwierzęta były przyzwyczajane do zmieniających się warunków otoczenia. Starajmy się dążyć do zbudowania wzajemnego, przyjaznego stosunku i zaufania zwierzęcia do ludzi. Wszystkie czynności w obrządku wykonujmy spokojnie, ale w sposób zdecydowany. Istotna dla zachowania własnego bezpieczeństwa, jest również znajomość „mowy ciała” zwierząt, która szczególnie wyrazista jest u koni. Mimika, wyraz oczu, postawa ciała i ruch umożliwiają bezgłośne porozumiewanie się koni pomiędzy sobą. Zwierzęta podobnie jak ludzie, odczytują wiele znaków ostrzegawczych. Nie wszyscy jednak z nas, ostrzeżenia te respektują, a skutki takiej lekkomyślności, nie są trudne do przewidzenia.

Zasady higieny podczas pracy ze zwierzętami

Stosowanie zasad higieny jest również ważne co stosowanie zasad bezpieczeństwa w pracy ze zwierzętami inwentarskimi. Przestrzegając je ograniczamy w znaczący sposób ryzyko wystąpienia zdarzenia wypadkowego lub choroby. A więc :

• wydzielajmy, najlepiej w budynku inwentarskim, pomieszczenie, w którym można myć ręce, przebrać się i przechowywać odzież roboczą,
• pracujmy ze zwierzętami w odzieży roboczej, przeznaczonej wyłącznie do tego celu,
• pamiętajmy, że zwierzęta mogą źle reagować na intensywny zapach np. perfum, alkoholu czy środków ochrony roślin,
• myjmy starannie ręce przed pracą i po jej zakończeniu,
• przed rozpoczęciem udoju myjmy wymienia zwierzęciu i dojarkę, gdyż mleko jest dobrą pożywką dla bakterii i bardzo łatwo je zakazić,
• co najmniej dwa razy w roku, wczesną wiosną i jesienią, pomieszczenia inwentarskie gruntownie wyczyśćmy, pomalujmy i odkaźmy wapnem,
• wybiegi dla zwierząt, drogi na pastwisko, gnojownie lokalizujmy poza podwórzem,
• w przypadku kontaktu z chorymi zwierzętami, starannie zadbajmy o higienę osobistą,
  a o chorobie natychmiast informujmy służby weterynaryjne,
• w przypadku choroby zakaźnej u zwierząt, pracujmy bezwzględnie w rękawicach ochronnych np. gumowych, a w przypadku chorób przenoszonych drogą oddechową, gruźlicy, wąglika, gorączki Q, pamiętajmy o używaniu półmaski i okularów ochronnych,
• starannie odkażajmy zainfekowane pomieszczenia, wybiegi, urządzenia i sprzęt oraz używaną przy ich obsłudze odzież,
• ściółkę z otoczenia chorych/padłych zwierząt oraz resztki paszy trwale usuwajmy,
• dopilnujmy, aby wszystkie osoby, które kontaktowały się z chorymi zwierzętami lub produktami pochodzącymi od nich, np. mlekiem, mięsem, jajami, poddały się badaniom lekarskim,
• zawsze w przypadku chorych lub padłych zwierząt, postępujmy zgodnie z zaleceniami służb weterynaryjnych.

Wszystkich rolników i ich rodziny serdecznie zapraszamy do zapoznania się z materiałami  prewencyjnymi KRUS oraz do skorzystania z broszur, poradników, ulotek, filmów, artykułów prasowych opublikowanych na stronie internetowej https://www.gov.pl/web/krus/prewencja4

 Krzysztof Kępa

Specjalista

PT KRUS Ząbkowice Śląskie